హైదరాబాద్, 26 ఆగస్టు, 2025: హైదరాబాద్‌లోని సిఎస్‌ఐఆర్-సెల్యులార్ అండ్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ (CSIR-CCMB) నుండి వెలువడిన ఒక కొత్త ఆవిష్కరణ, కణజాల (టిష్యూ) మరమ్మత్తు మరియు పునరుత్పత్తిని వేగవంతం చేయడానికి ఒక సరికొత్త మార్గాన్ని ముందుకు తెచ్చింది. డాక్టర్ సంతోష్ చౌహాన్ నేతృత్వంలోని శాస్త్రవేత్తల బృందం, కణాలు మరణం అంచు నుండి తిరిగి పుంజుకోవడానికి ఒక అంతర్నిర్మిత మార్గాన్ని కలిగి ఉన్నాయని నిరూపించింది. ఈ పునరుజ్జీవన ప్రక్రియ అత్యంత ప్రణాళికాబద్ధంగా (ప్రోగ్రామ్డ్) ఉంటుంది మరియు ఇది అభివృద్ధి పెరుగుదలను (developmental growth) పోలి ఉంటుంది. శాస్త్రవేత్తలు ‘ప్రోగ్రామ్డ్ సెల్ రివైవల్’ (Programmed Cell Revival) అని పిలిచే ఈ పునరుద్ధరణ, ఎలుకలలో చర్మ గాయాలను మరియు కార్నియా కాలిన గాయాలను వేగంగా నయం చేసిందని, కప్ప టాడ్‌పోల్స్‌లో తోక పునరుత్పత్తిని ప్రేరేపించిందని, పురుగులలో నరాల మరమ్మత్తును ప్రోత్సహించిందని మరియు ఫ్రూట్ ఫ్లైస్‌లో (పండు ఈగలు) రక్త మూల కణాల (blood stem cell) ఉత్పత్తిని పెంచిందని ప్రదర్శించారు. ఈ అధ్యయనం EMBO జర్నల్‌లో ప్రచురించబడింది.

ఒక కణం చనిపోవడం ప్రారంభించిన తర్వాత, దాని ప్రయాణం వెనుకకు మళ్లించలేనిది (irreversible) అనే పాత సిద్ధాంతాన్ని ఈ ఆవిష్కరణ తోసిపుచ్చింది. “మనం చూస్తున్నది కణాల యాదృచ్ఛిక మనుగడ కాదు. బదులుగా, జీవులన్నిటిలోని కణాలు ఒక ఉమ్మడి యంత్రాంగాన్ని అనుసరించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయని మేము కనుగొన్నాము, ఇది వాటి పూర్తి కణ విధులను పునరుద్ధరించడానికి వాటి అభివృద్ధి, జీవక్రియ (metabolic) మరియు రోగనిరోధక (immune) మార్గాలను తిరిగి క్రియాశీలం చేయగలదు. ఈ ఆవిష్కరణ కణ స్థాయిలో జీవితం, మరణం మరియు వైద్యం గురించి మనం ఆలోచించే విధానాన్ని పునర్నిర్మిస్తుంది,” అని డాక్టర్ చౌహాన్ వ్యాఖ్యానించారు. శాస్త్రవేత్తలు ఈ ఆవిష్కరణ కోసం భారతీయ మరియు అంతర్జాతీయ పేటెంట్ల కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నారు.

అదే పునరుజ్జీవన కార్యక్రమం కొన్ని సందర్భాల్లో, ముఖ్యంగా క్యాన్సర్‌లో ప్రమాదాలను కలిగిస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరించారు. “అనేక క్యాన్సర్ ఔషధ పరీక్షలు (డ్రగ్ స్క్రీన్‌లు) కణ మరణం యొక్క బాహ్య సంకేతాలపై ఆధారపడతాయి, కానీ ఈ అధ్యయనం అటువంటి కణాలు నిజంగా చనిపోయి ఉండకపోవచ్చు అని హెచ్చరిస్తుంది – మరియు అవి పెరిగిన మూల కణాల (stem-like) లక్షణాలతో పునరుజ్జీవనం పొందవచ్చు, ఇది కణితులను (ట్యూమర్‌లు) మరింత దూకుడుగా మార్చవచ్చు. ‘ప్రోగ్రామ్డ్ సెల్ రివైవల్’ యంత్రాంగాలు పునరుత్పత్తి వైద్య (regenerative medicine) వ్యూహాలకు ఒక వరం అయినప్పటికీ, అవి బహుశా క్యాన్సర్ చికిత్సల ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చు,” అని డాక్టర్ చౌహాన్ వివరించారు.

ఈ ఆవిష్కరణ కణ జీవశాస్త్రంలో (cell biology) ఒక కొత్త సరిహద్దును తెరిచింది, ఇది పునరుత్పత్తి వైద్య నిపుణులను మరియు క్యాన్సర్ జీవశాస్త్రవేత్తలను వారి పరిశోధనలను కొత్త కోణంలో చూసేలా నిమగ్నం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంది.